Łokieć tenisisty (zapalenie nadkłykcia bocznego) – objawy, leczenie i rehabilitacja
Zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej, potocznie nazywane łokciem tenisisty, to jedno z najczęstszych schorzeń stawu łokciowego. Schorzenie polega na entezopatii mięśni prostowników nadgarstka i powstaje w wyniku nakładających się mikrourazów ścięgien przyczepów do kości. Łokieć tenisisty paradoksalnie, mimo swojej nazwy, choroba dotyka głównie osoby wykonujące prace biurowe i fizyczne, a nie tenisistów.
Co to jest łokieć tenisisty? Przyczyny urazu
Główną przyczyną zapalenia nadkłykcia bocznego są zmiany przeciążeniowe powstające w wyniku długotrwałego skurczu mięśni prostowników nadgarstka bez czasu na regenerację. Do najczęstszych czynników wywołujących schorzenie należą: długotrwała praca przy komputerze, wkręcanie śrubek, podnoszenie ciężkich przedmiotów oraz nieprawidłowa biomechanika ruchu podczas uprawiania sportów rakietowych. Choroba rozwijała się stopniowo, gdy mięśnie i ścięgna są poddawane powtarzalnym ruchom uderzającym lub skręcającym.
Objawy zapalenia nadkłykcia bocznego
Głównym objawem łokcia tenisisty jest ból powstający po zewnętrznej stronie stawu łokciowego, który może promieniować do przedramienia i nadgarstka. Charakterystyczne dolegliwości nasilają się w trakcie supinacji przedramienia przeciw oporowi oraz podczas zginania grzbietowego nadgarstka w pełnym zakresie ruchu stawu. Pacjenci często zgłaszają również sztywność łokcia, osłabienie mięśni oraz problemy z chwytaniem przedmiotów lub formowaniem dłoni w pięść. Zaniedbanie tych objawów może prowadzić do trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak otwieranie drzwi czy podnoszenie kubka.
Metody leczenia łokcia tenisisty
Leczenie farmakologiczne i fizykoterapia
W pierwszej fazie leczenia skupiamy się na działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym poprzez ograniczenie ruchów wywołujących objawy. Miejscowe stosowanie zimnych okładów na łokieć przez kilka minut, kilka razy dziennie, pomaga złagodzić ból i zmniejszyć proces zapalny. W celu eliminacji objawów można zastosować krioterapię, fonoforezę z NLPZ lub laser, a także leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Kortykosteroidy przynoszą krótkookresową poprawę, ale w dłuższym aspekcie czasu mogą nie przynosić korzyści.
Ortezy i stabilizatory łokcia
Specjalne aparaty ortopedyczne na zapalenie nadkłykcia odgrywają kluczową rolę w leczeniu, gdyż należy je nosić w ciągu dnia, aby zapobiec bolesnym ruchom i dać kończynie odpocząć.
Stabilizator łokcia utrzymuje mięśnie i ścięgna przedramienia podczas aktywności, amortyzując uderzenia i zapewniając optymalną kompresję podczas powtarzalnych ruchów. Wkładka żelowa pochłania wibracje spowodowane uderzeniem, rozprowadza nacisk na ścięgna i zapewnia mocniejszy chwyt.
W ofercie sklepu MedReha dostępne są różne typy ortez:
- Miękkie ortezy łokcia do profilaktyki i leczenia drobnych urazów oraz zaawansowane ortezy na łokieć.
- Orteza łokcia wykonana z mieszanki nylonu i poliestru wywiera równomierny nacisk na staw łokciowy, co zapewnia ulgę w zapaleniu ścięgien, zapaleniu stawów i innych dolegliwościach bólowych.
- Elastyczna opaska sportowa na łokieć chroni przed urazami podczas uprawiania sportu i ćwiczeń.
Rehabilitacja i ćwiczenia łokcia tenisisty
Etapy rehabilitacji
Rehabilitacja łokcia tenisisty przebiega w trzech fazach. Pierwsza faza koncentruje się na redukcji bólu i stanu zapalnego oraz stopniowym przywracaniu zakresu ruchomości nadgarstka i łokcia. Druga faza obejmuje wzmacnianie mięśni i ścięgien poprzez specjalistyczne ćwiczenia. Trzecia faza to rehabilitacja czynnościowa – powrót do codziennych aktywności i zajęć sportowych. Wartościowym uzupełnieniem kolejnych etapów rehabilitacji jest aplikacja kinesiotapingu.
Skuteczne ćwiczenia na łokieć tenisisty
Gdy ból łokcia ustąpi, można przystąpić do łagodnych ćwiczeń wzmacniających i rozciągających. Do podstawowych ćwiczeń należą: zginanie i prostowanie nadgarstka (4 serie po 15 powtórzeń), ćwiczenia z obciążeniem przy użyciu ciężarków 0,5 kg (3 serie po 10 powtórzeń) oraz ćwiczenia z hantlami do 1 kg na odwracanie i nawracanie przedramienia. Masaż poprzeczny przynosi efekt przeciwbólowy i stymuluje gojenie mikrourazów. Ćwiczenia ekscentryczne, podczas których tkanka podlega dużym przeciążeniom, skutecznie stymulują i leczą łokieć tenisisty, jednak należy pamiętać o stopniowym zwiększaniu obciążenia.
Ważnym elementem jest edukacja pacjenta na temat profilaktyki przeciążeń oraz redukcji lub eliminacji ruchów predysponujących do ponownego powstania zapalenia nadkłykcia bocznego.
Opaski sportowe na łokieć są polecane osobom trenującym regularnie, które chcą zmniejszyć ryzyko kontuzji oraz bólów przeciążeniowych w obrębie łokcia. Terapia łokcia tenisisty łącząca techniki manualne, różne formy masażu oraz kinesiotaping stanowi skuteczną formę leczenia zachowawczego.
FAQ
Czym jest łokieć tenisisty?
Łokieć tenisisty to potoczna nazwa zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej, będącego entezopatią mięśni prostowników nadgarstka. Schorzenie powstaje w wyniku nakładających się mikrourazów ścięgien i przyczepów do kości, najczęściej u osób wykonujących prace biurowe lub fizyczne.
Jakie są objawy łokcia tenisisty?
Głównym objawem jest ból po zewnętrznej stronie stawu łokciowego, który może promieniować do przedramienia i nadgarstka. Pacjenci zgłaszają również sztywność łokcia, osłabienie mięśni, problemy z chwytaniem przedmiotów oraz trudności w wykonywaniu codziennych czynności.
Jak leczyć łokieć tenisisty?
Leczenie obejmuje stosowanie zimnych okładów, leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, noszenie ortez i stabilizatorów łokcia oraz fizykoterapię (krioterapia, laser). Kluczowa jest również rehabilitacja z ćwiczeniami wzmacniającymi i rozciągającymi mięśnie przedramienia.
Jakie ortezy pomogą przy łokciu tenisisty?
Skuteczne są stabilizatory łokcia z wkładką żelową, które amortyzują uderzenia i zapewniają kompresję, ortezy wykonane z nylonu i poliestru wywierające równomierny nacisk na staw oraz elastyczne opaski sportowe chroniące przed urazami podczas aktywności fizycznej.
Jakie ćwiczenia wykonywać przy łokciu tenisisty?
Podstawowe ćwiczenia to: zginanie i prostowanie nadgarstka (4 serie po 15 powtórzeń), ćwiczenia z ciężarkami 0,5 kg (3 serie po 10 powtórzeń), ćwiczenia z hantlami do 1 kg na odwracanie przedramienia, masaż poprzeczny oraz ćwiczenia ekscentryczne ze stopniowo zwiększanym obciążeniem.
Czy łokieć tenisisty dotyka tylko tenisistów?
Nie, paradoksalnie wśród chorych na tę przypadłość praktycznie nie ma tenisistów. Schorzenie najczęściej dotyka osoby pracujące przy komputerze, wykonujące prace fizyczne z powtarzalnymi ruchami nadgarstka oraz osoby uprawiające sporty rakietowe z nieprawidłową techniką.