Którą ortezę na złamanie kości śródstopia wybrać?
Większość złamań kości śródstopia leczy się dziś bez gipsu – zamiast niego stosuje się sztywny but pooperacyjny albo ortezę stopowo-goleniową typu walker. Poniżej znajdziesz porównanie tych rozwiązań, tabelę rozmiarów i najważniejsze zasady noszenia.
Rodzaj unieruchomienia ustala lekarz na podstawie RTG. Ten poradnik pomoże dobrać i prawidłowo stosować sprzęt zgodny z jego zaleceniem.
Jak wygląda złamanie kości śródstopia?
Do złamania dochodzi najczęściej przy skręceniu stopy, upadku ciężkiego przedmiotu na stopę albo – w przypadku złamań zmęczeniowych – przy długotrwałym przeciążeniu, np. u biegaczy. Objawy to ból śródstopia nasilający się przy chodzeniu, obrzęk, siniak sięgający palców i trudność z pełnym oparciem stopy. Złamanie V kości śródstopia bywa mylone ze skręceniem kostki, dlatego przy bólu bocznej krawędzi stopy trzeba wykonać RTG.
But pooperacyjny, krótki czy wysoki walker?
| Rodzaj | Jak działa | Kiedy się sprawdza |
|---|---|---|
| Sztywny but pooperacyjny | Sztywna podeszwa ogranicza zginanie stopy podczas chodu | Stabilne złamania bez przemieszczenia, gdy lekarz pozwala na obciążanie, po zabiegach w przodostopiu |
| Krótki walker | Obejmuje stopę i staw skokowy, stabilizuje je i odciąża śródstopie | Większość złamań śródstopia leczonych zachowawczo, w tym złamania V kości |
| Wysoki walker | Sięga do połowy goleni i daje najpełniejsze unieruchomienie | Złamania z większym ryzykiem zaburzeń zrostu, złamania wielokrotne |
Przy stabilnych złamaniach często wystarcza but pooperacyjny odciążający przodostopie. Najczęściej zalecanym rozwiązaniem jest jednak krótki walker pneumatyczny – komory powietrzne pozwalają dopasować ucisk do obrzęku, który zmienia się w ciągu dnia. Jeśli lekarz zaleci pełniejsze unieruchomienie, wybierz wysoki walker pompowany. Pozostałe modele znajdziesz w kategorii buty ortopedyczne.
Jak dobrać rozmiar walkera?
Rozmiar dobiera się według długości stopy. Postaw zdrową stopę na kartce, zaznacz koniec pięty i najdłuższego palca, a następnie zmierz odległość.
| Rozmiar | Długość stopy |
|---|---|
| S | 23–24,5 cm |
| M | 25–27 cm |
| L | 27,5–29 cm |
Tabela dotyczy krótkiego walkera pneumatycznego HEBE – u innych modeli zakresy mogą się różnić i są podane na karcie produktu. Mierz zdrową stopę, bo obrzęk po urazie zafałszuje wynik. Walkery są uniwersalne – pasują na lewą i prawą nogę.
Jak nosić ortezę po złamaniu śródstopia?
- Wsuń stopę tak, by pięta przylegała do tyłu ortezy, zapnij pasy od dołu do góry, a na końcu dopompuj komory do uczucia stabilnego, ale nie bolesnego ucisku.
- To, czy i jak mocno możesz stawać na nodze, określa lekarz. Na początku zwykle potrzebne są kule ortopedyczne.
- Zazwyczaj 4–8 tygodni, dłużej przy złamaniu Jonesa. Ortezę zdejmuje się dopiero po decyzji lekarza.
- Rano, gdy stopa jest mniej opuchnięta, dopompuj komory mocniej, a wieczorem poluzuj. Unoś nogę podczas odpoczynku.
- Drętwienie, mrowienie, zasinienie palców lub narastający ból oznaczają zbyt mocny ucisk. Jeśli po poluzowaniu objawy nie mijają, skontaktuj się z lekarzem.
- Walker podnosi stopę o kilka centymetrów, dlatego na zdrową nogę załóż but z grubszą podeszwą – wyrówna to chód i odciąży biodra oraz kręgosłup.
Po zakończeniu unieruchomienia stopę stopniowo przyzwyczaja się do obciążenia.
FAQ
Ile trwa zrost złamanej kości śródstopia?
Zwykle 6–8 tygodni, u dzieci krócej. Złamanie podstawy V kości śródstopia (Jonesa) zrasta się wolniej – nawet do 12 tygodni.
Czy w walkerze można chodzić?
Walker jest zaprojektowany do chodzenia, a jego wyprofilowana podeszwa ułatwia naturalny krok. To, od kiedy i jak mocno możesz obciążać stopę, zależy jednak od rodzaju złamania i decyzji lekarza.
Czy w walkerze trzeba spać?
Nie zawsze. Przy wielu stabilnych złamaniach lekarz pozwala zdjąć ortezę na noc, ale przy niektórych złamaniach lub po operacji zaleca noszenie jej całą dobę. Zapytaj o to podczas wizyty u lekarza.
Artykuł ma jedynie charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.